W Międzyrzeczu odsłonięto pomnik poświęcony żołnierzom Polskiego Związku Wojskowego z Obwodu „Maria”.
 

 

 

Pomnik składa się z dwóch płyt z czerwonego graniktu, które ustawiono na skwerze przy kościele pw. Św. Jana Chrzciciela przy skrzyżowaniu ulic Mieszka I i Konstytucji 3 Maja. W swoim przemówieniu burmistrz Remigiusz Lorenz podkreślał, że pomnik powstał przy współpracy z Instytutem Pomięci Narodowej oraz z inicjatywy grupy Mieszkańców na czele z byłą działaczką Solidarności Panią Hanną Augustyniak.
 
Odsłonięcie pomnika miało bardzo uroczystą oprawę. Odbyło się w asyście żołnierzy stacjonującej w naszym mieście 17 Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej z udziałem rodzin żołnierzy „Marii”, mieszkańców powiatu, dyrektora oddziału IPN w Szczecinie Krzysztofa Męcińskiego, dowódcy 17 WBZ gen. bryg. Sławomira Kocanowskiego, mieszkającego w naszej gminie gen. bryg. rez. Grzegorza Kaliciaka, przedstawicieli służby mundurowych, stowarzyszeń patriotycznych, dyrektorów szkół oraz uczniów klas mundurowych z Technikum nr 2 Centrum Kształcenia Ustawicznego i Zawodowego.
 
Władze gminy reprezentowali burmistrz R. Lorenz, jego zastępcy Adriana Dydyna-Marycka i Tomasz Markiewicz oraz przewodniczący Rady Miejskiej Marek Cieloch z grupą radnych, natomiast władze powiatu wicestarosta Dawid Cieloch, przewodnicząca Rady Powiatu Irena Buzarewicz-Kowal z radnymi. W uroczystości wzięli też udział burmistrz Skwierzyny Wojciech Kowalewski wraz z wójtami Przytocznej Bartłomiejem Kucharykiem i Pszczewa Krystianem Grabowskim.
 
Po przemówieniach pomnik odsłonili: dyrektor oddziału IPN w Szczecinie Krzysztof Męciński, burmistrz Remigiusz Lorenz, inicjatorka upamiętnienia Hanna Augustyniak i przedstawiciel rodzin poległych Wiesław Zając.
 
Pomnik poświęcił dziekan dekanatu pszczewskiego i jednocześnie proboszcz parafii pw. Św. Wojciecha ks. kan. Paweł Tokarczyk, po czym odbył się apel poległych, po którym żołnierze „siedemnastej” oddali salwę honorową.
 
Ostatnim akordem uroczystości było wręczenie przez burmistrza i jego zastępów kwiatów oraz drobnych upominków rodzinom żołnierzy Marii oraz H. Augustyniak.
 
Polski Związek Wojskowy Obwód „Maria” powstał w wyniku częściowej demobilizacji oddziału Kadry Dywersji-121, wchodzącego w skład Obwodu Armii Krajowej w Białej Podlaskiej. W związku z nasilającymi się aresztowaniami żołnierzy AK, wiosną 1945 r. podjęto decyzję o relokowaniu pozostałych członków jednostki z Podlasia w okolice Międzyrzecza.
 
Organizacja działała jako eksterytorialny Obwód Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość w Białej Podlaskiej. W czerwcu 1946 roku została rozbita przez Urząd Bezpieczeństwa. Po fasadowym procesie we wrześniu 1946 roku Wojskowy Sąd Rejonowy w Poznaniu wydał 12 wyroków śmierci. W lutym 1947 roku wykonano dziesięć z nich, a ofiary pogrzebano w bezimiennych mogiłach.